Οι πειρασμοί της Ιστορίας και η μαρτυρία της Εκκλησίας

 

Προοίμιο

Ο ποιητής, άνδρας διάσημος:

«Ξημερώθηκα έχοντας διατρέξει την ιστορία του θανάτου της Ιστορίας ή μάλλον την ιστορία της Ιστορίας του θανάτου.

(Και αυτό δεν είναι λογοπαίγνιο)»

(Οδ. Ελύτης, ‘Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου, β’ έκδοση, σ. 33)

Κι εγώ, ιερέας ανάξιος:

Αγρύπνησα μελετώντας την Ιστορία του θανάτου του Θανάτου ή μάλλον ψάλλοντας το εωθινό Ευαγγέλιο της Αναστάσεως.

(Και αυτό δεν είναι Ιδεολόγημα).

π. Μιχαήλ Σ. Καρδαμάκης

Ή επιθυμία και προσδοκία της καρδίας μου, μέσα από την άβυσσο των παραπτωμάτων και παραλείψεών μου, είναι να ελαττώνομαι και να αποκρύπτομαι, για να παραμένει και να αυξάνει ή Εκκλησία. Να δοξάζεται το άγιο σώμα του Χρίστου, να αναδεικνύονται τα χαριτωμένα μέλη του, να οικοδομείται ή χριστιανική ανθρωπότητα, να πραγματοποιείται ο εκκλησιαστικός άνθρωπος. Μόνο ή εκκλησιαστική ευγένεια διασώζει την μοναδική ιδιοπροσωπία μας. Εκείνο πού ατιμάζει την ‘Εκκλησία, ώστε να απελπίζεται ο κόσμος, είναι ή παραμόρφωσή της σε θρησκευτική Ιδεολογία ή σε ιερό Κράτος, πού υπηρετεί επαγγελματικώς το Ιερατείο και το όποιο στην πλειονότητα του εθελοτυφλεί ενώπιον της διαρκούς αποκαλύψεως της μυστηριακής ομορφιάς του Θεού και της μυστηριώδους ομορφιάς του ανθρώπου.

Οι άνθρωποι δεν θα μισήσουν τελικώς το Χριστό, αλλά θα εγκαταλείψουν ανενόχως την Εκκλησία, εκείνη πού δεν παύει να ερωτοτροπεί με την Ιστορία και να επιδιώκει την εγκόσμια εγκαθίδρυσή της. Την Εκκλησία πού, στο παράλογο της Ιστορίας ή στην ισχύ του δαιμονικού, δεν ενσαρκώνει την μαρτυρία του παράδοξου ή την ελευθερία του εσχατολογικού. Ο Χριστός στη θέση της θρησκείας έκτισε την Εκκλησία Του, το μυστήριο, πού είναι στον κόσμο, αλλά δεν είναι από τον κόσμο, ακριβώς μια αποκάλυψή παράδοξη ή εσχατολογική: Σταυρώνεται, αλλά δεν σταυρώνει, κρύβεται στην αλήθεια και όχι στη δύναμη, μαρτυρεί στην Ιστορία, αλλά πορεύεται προς τα Έσχατα. Δεν εξουσιάζει αλλά διακονεί, δεν κατακρίνει αλλά καταξιώνει, δεν τρομοκρατεί αλλά παρηγορεί. Στην καρδιά της φυλάσσεται ή χαρά της μετάνοιας και όχι ο τρόμος της κολάσεως.

Από το βιβλίο: Οι πειρασμοί της Ιστορίας και η μαρτυρία της Εκκλησίας, π. Μιχαήλ Σ. Καρδαμάκης, εκδόσεις ΑΡΜΟΣ

Read more: http://iereasanatolikisekklisias.blogspot.com/2011/02/blog-post_9343.html#ixzz1EbpnLs8P

Η πίστη στον Χριστό

του Μεγάλου Αθανασίου

«Τίνος ποτέ ο θάνατος έδιωξε του δαίμονες; Ή τίνος ποτέ το θάνατο φοβήθηκαν οι δαίμονες όπως του Χριστού; Όπου ακούγεται το όνομα του Σωτήρος, εκεί κάθε δαιμόνιο απελαύνεται. Ποιος αφαίρεσε τα ψυχικά πάθη των ανθρώπων τόσο, ώστε οι πόρνοι να σωφρονούν, οι φονιάδες να μην κρατούν πλέον ξίφος, αυτοί δε που κατείχοντο προηγουμένως από δειλία να αποκτούν θάρρος. Ποιος έπεισε εντελώς τους ανθρώπους να αποθέσουν τη μανία και να ασπάζονται την ειρήνη παρά η πίστη του Χριστού και το σημείο του Σταυρού; Ποιος άλλος διαβεβαίωσε τόσο τους ανθρώπους περί αθανασίας, όσο ο Σταυρός του Χριστού και η Ανάσταση του Σώματός Του;»

 

 

http://stratisandriotis.blogspot.com/2011/01/blog-post_59.html

 

Αγ.Γρηγόριος Νύσσης- Γέννηση και Ανάσταση

Κατὰ τὴν ἡμέρα ὅμως τῆς ἑορτῆς, ὅπως λέγει ὁ σοφὸς Σολομῶν, πρέπει νὰ λησμονοῦνται οἱ συμφορές. Καὶ ποία ἑορτὴ ἄραγε ἔχουμε ἐπισημοτέρα ἀπὸ αὐτήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἥλιος τῆς δικαιοσύνης διέλυσε τὰ πονηρὰ σκότη τοῦ διαβόλου, καὶ ἀναλαμβάνοντας τὴν ἰδικήν μας φύση, φωτίζει μὲ αὐτὴν τὴν κτίση, κατὰ τὴν ὁποία αὐτὸ ποὺ εἶχε πέσει ἀνεστήθη, καὶ ἔτσι αὐτὸ ποὺ εὐρίσκετο σὲ πόλεμο συμφιλιώνεται, τὸ ἀποκηρυγμένον ἐπαναφέρεται, αὐτὸ ποὺ εἶχε ἐκπέσει ἀπὸ τὴν ζωὴν ἐπανέρχεται στὴν ζωήν, αὐτὸ ποὺ εἶχε ὑποδουλωθεῖ καὶ εὐρίσκετο σὲ αἰχμαλωσίαν ἀποκαθίσταται στὸ βασιλικὸν ἀξίωμα, αὐτὸ ποὺ ἐκρατεῖτο δεμένο μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ θανάτου ἐπιστρέφει ἀπελευθερωμένο στὴν χώρα τῶν ζώντων; Τώρα, σύμφωνα μὲ τὴν προφητεία, «αἱ χαλκαῖ πύλαι τοῦ θανάτου συντρίβονται, καὶ συνθλίβονται οἱ σιδηροῖ μοχλοί», οἱ ὁποῖοι ἐκρατοῦσαν τὸ ἀνθρώπινον γένος δεσμευμένο μέσα στὴν φυλακὴ τοῦ θανάτου. Τώρα «ἀνοίγεται», ὅπως λέγει ὁ Δαβίδ, «ἡ πύλη τῆς δικαιοσύνης». Τώρα ἀντηχεῖ σ᾿ ὅλη τὴν οἰκουμένην ὁμόφωνος ὁ «ἦχος τὸν ἑορταζόντων». Ἀπὸ ἄνθρωπον ἦλθεν ὁ θάνατος, ἀπὸ ἄνθρωπο καὶ ἡ σωτηρία. Ὁ πρῶτος ἔπεσε στὴν ἁμαρτία, ὁ δεύτερος ἀνέστησε αὐτὸν ποὺ εἶχε πέσει. Ἡ γυναίκα ὑπερασπίσθη τώρα τὴν γυναίκα. Ἡ πρώτη εἶχε ἀνοίξει τὴν εἴσοδο στὴν ἁμαρτία, ἐνῶ αὐτὴ ὑπηρέτησε τὴν ἐπάνοδο τῆς δικαιοσύνης. Ἐκείνη ἐδέχθη τὴν συμβουλὴν τοῦ ὄφεως, αὐτὴ ἐπαρουσίασε τὸν ἀναιρέτην τοῦ ὄφεως, καὶ ἐγέννησε τὴν πηγὴν τοῦ φωτός. Ἐκείνη διὰ τοῦ ξύλου εἰσήγαγε τὴν ἁμαρτία, αὐτὴ διὰ τοῦ ξύλου ἔφερε στὴν θέση τῆς ἁμαρτίας τὸ ἀγαθόν. Ξύλον ἐννοῶ τὸν σταυρόν, καὶ ὁ καρπὸς τοῦ ξύλου τούτου γίνεται γι᾿ αὐτοὺς ποὺ τὸν γεύονται ἀειθαλὴς καὶ ἀμάραντος ζωή. Καὶ κανεὶς νὰ μὴ νομίζῃ ὅτι μόνο στὸ μυστήριον τοῦ Πάσχα ἁρμόζει τέτοια εὐχαριστία. Ἂς σκεφθῇ ὅτι τὸ Πάσχα εἶναι τὸ τέλος τῆς Οἰκονομίας. Πῶς θὰ ἐπραγματοποιεῖτο τὸ τέλος, ἐὰν δὲν εἶχε προηγηθῇ ἡ ἀρχή; Ποῖον εἶναι ἀρχικώτερον ἀπὸ τὸ ἄλλο; Ἀσφαλῶς ἡ Γέννησις ἀπὸ τὴν Οἰκονομία τοῦ Πάθους. Καὶ τοῦ Πάσχα λοιπὸν τὰ καλὰ εἶναι μέρος τῶν ἐγκωμίων τῆς Γεννήσεως. Καὶ ἂν ὑπολογίσῃ κανεὶς τὶς εὐεργεσίες ποὺ ἐξιστορεῖ τὸ Εὐαγγέλιον, καὶ διηγηθῇ λεπτομερῶς τὶς θαυματουργικὲς θεραπεῖες, τὴν ἄνευ τροφίμων διατροφή, τὴν ἐπάνοδο τῶν νεκρῶν ἀπὸ τὰ μνήματα, τὴν αὐτοσχέδιο παρασκευὴν τοῦ οἴνου, τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ὑγείας τῶν κάθε εἴδους ἀσθενῶν, τὴν ἐκδίωξιν τῶν δαιμονίων, τὰ ἅλματα τῶν χωλῶν, τοὺς ὀφθαλμοὺς ποὺ ἐπλάσθησαν ἀπὸ πηλόν, τὶς θεῖες διδασκαλίες, τὶς νομοθεσίες, τὴν μύησιν στὰ ὑψηλότερα διὰ μέσου τῶν παραβολῶν, ὅλα αὐτὰ εἶναι δωρεὰ τῆς παρούσης ἡμέρας. Διότι αὐτὴ ἔγινε ἀρχὴ τῶν ἀγαθῶν ποὺ ἠκολούθησαν. «Ἀγαλλιασώμεθα», λοιπόν, «καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ». Μὴ φοβηθοῦμε τὶς εἰρωνεῖες τῶν ἀνθρώπων, καὶ ἂς μὴ νικηθοῦμε ἀπὸ αὐτοὺς ὅταν προσπαθοῦν νὰ μᾶς ἐξευτελίσουν, ὅπως μᾶς παρακινεῖ ὁ Προφήτης. Αὐτοὶ χλευάζουν τὸν λόγο τῆς Οἰκονομίας, λέγοντας ὅτι δὲν ἁρμόζει στὸν Κύριο νὰ λάβη ἀνθρώπινο σῶμα καὶ νὰ ἀναμιχθῇ μὲ τὴν γέννησι στὴν ζωὴ τῶν ἀνθρώπων. Ἀγνοοῦν, καθὼς φαίνεται, τὸ μέγα μυστήριον, πῶς δηλαδὴ ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ οἰκονόμησε τὴν σωτηρία μας. Εἴχαμε πωληθεῖ ἑκουσίως γιὰ τὶς ἁμαρτίες μας, καὶ εἴχαμε ὑποδουλωθῆ στὸν ἐχθρὸν τῆς ζωῆς μας σὰν ἀγορασμένοι δοῦλοι. Τί μεγαλύτερον ἐπιθυμοῦσες νὰ σοὺ προσφέρει ὁ Δεσπότης; Ὄχι τὸ νὰ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τὴν συμφορά; Τί περιεργάζεσαι τὸν τρόπο; Γιατί θέτεις νόμους στὸν εὐεργέτη καὶ δὲν ἀντιλαμβάνεσαι τὶς εὐεργεσίες του; Εἶναι σὰν νὰ ἀπωθῇ κάποιος τὸν ἰατρὸ καὶ νὰ μέμφεται τὴν εὐεργεσία του, ἐπειδὴ ἐπραγματοποίησε τὴν θεραπεία μὲ αὐτὸν καὶ ὄχι μὲ τὸν ἄλλον τρόπο. Ἂν ἐπιζητῇς ἀπὸ περιέργεια νὰ ἐρευνήσῆς τὸ μέγεθος τῆς Οἰκονομίας, σοῦ ἀρκεῖ νὰ μάθῃς τόσο μόνον, ὅτι τὸ θεῖον δὲν εἶναι ἕνα μόνον ἀπὸ τὰ ἀγαθά, ἀλλὰ ὅποιο ἀγαθὸ ἠμπορεῖ νὰ φαντασθῇ κανείς, ἐκεῖνο εἶναι. Τὸ δυνατόν, τὸ δίκαιον, τὸ ἀγαθόν, τὸ σοφόν, ὅλα τὰ ὀνόματα καὶ τὰ νοήματα ποὺ ἔχουν σημασία θεοπρεπῆ. Ἀναλογίσου λοιπὸν μήπως δὲν συνδυάσθησαν στὸ γεγονὸς αὐτὸ ὅλα αὐτὰ ποὺ εἴπαμε. Ἡ ἀγαθότης, ἡ σοφία, ἡ δύναμις, ἡ δικαιοσύνη. Ὡς ἀγαθός, ἠγάπησε τὸν ἀποστάτη. Ὡς σοφός, ἐπινόησε τὸν τρόπον ἐπανόδου τῶν ὑποδουλωμένων. Ὡς δίκαιος, δὲν κακομεταχειρίζεται αὐτὸν ποὺ ὑπεδούλωσε τὸν ἄνθρωπο, καὶ τὸν ἀπέκτησε σύμφωνα μὲ τὸ δίκαιόν της ἀγορᾶς, ἀλλὰ ἔδωσεν ὡς ἀντάλλαγμα τὸν ἑαυτόν του ὑπὲρ τῶν κρατουμένων, ὥστε, μεταθέτοντας ὡς ἐγγυητὴς τὴν ὀφειλὴ στὸν ἑαυτόν του, νὰ ἐλευθερώσῃ τὸν αἰχμάλωτον ἀπὸ τὸν ἐξουσιαστήν του. Ὡς δυνατός, δὲν ἐκρατήθη ἀπὸ τὸν ἅδη, οὔτε τὸ σῶμα του ἐγνώρισε φθορά. Διότι δὲν ἦταν δυνατὸν νὰ νικηθῇ ἀπὸ τὴν φθορὰν ὁ ἀρχηγὸς τῆς ζωῆς. Ἀλλὰ ἦταν ἐντροπὴ νὰ δεχθῇ ἀνθρωπίνην γέννηση, καὶ νὰ ὑποστῇ τὴν ἐμπειρία τῶν παθημάτων τοῦ σώματος; Χαρακτηρίζεις ἔτσι τὴν ὑπερβολὴ τῆς εὐεργεσίας; Πράγματι, ἐπειδὴ δὲν ἦταν δυνατὸν νὰ ἀπαλλαγῇ τὸ ἀνθρώπινο γένος μὲ ἄλλον τρόπον ἀπὸ τὰ τόσο μεγάλα δεινά, κατεδέχθη ὁ Βασιλεὺς τῆς ἀπαθείας νὰ ἀνταλλάξῃ τὴν ἴδια του τὴν δόξα μὲ τὴν ἰδική μας ζωή. Καὶ εἰσέρχεται μὲν ἡ καθαρότης στὸν ἰδικόν μας ρύπον, ὁ ρύπος ὅμως δὲν ἐγγίζει τὴν καθαρότητα, ὅπως λέγει τὸ Εὐαγγέλιον. Τὸ κατεφθαρμένο σώζεται ἀπὸ τὴν ἕνωσή του μὲ τὸ ἄφθαρτο. Ἡ φθορὰ δὲν ἐπηρεάζει τὴν ἀφθαρσία. Γιὰ ὅλα αὐτὰ γίνεται ἁρμονικὴ χορωδία ἀπὸ τὴν σύμπασα κτίσι. Ὅλοι ἀναπέμπουν ὁμόφωνον δοξολογία στὸν Κύριον τῆς κτίσεως, καὶ κάθε γλώσσα, ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων, ἀναβοᾶ ὅτι «εὐλογητὸς Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρὸς εἰς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν»



http://users.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/paterikon/grhgorios_nysshs_logos_eis_to_gene8leion.htm

Χριστούγεννα - Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Ἐὰν τὸ Πάσχα εἶναι ἡ λαμπρότατη τοῦ Χριστιανισμοῦ ἑορτή, τὰ Χριστούγεννα βεβαίως εἶναι ἡ γλυκύτατη καὶ συγκινητικωτάτη, καὶ διὰ τοῦτο ἀνέκαθεν ἐθεωρήθη ὡς οἰκογενειακὴ κατ’ ἐξοχὴν ἑορτή.

Ἐν τῇ Ἑσπερίᾳ δὲ τὰ κατ’ αὐτὴν ἀνεπτύχθησαν καὶ διετυπώθησαν ὄντως, ὥστε προσέλαβεν ἰδιόρρυθμον τίνα τύπον, καὶ ἤθη, ἔθιμα καὶ παραδόσεις ἰδιαίτεραι πρὸς αὐτὴν συνεκροτήθησαν καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἀντεπέδρασαν.

Ὁλόκληρον φιλολογίαν ἀποτελούσι τὰ λεγόμενα Contes de Noel, τὰ Χριστουγεννιάτικα δήλ. παραμύθια, ὧν τίνα ἐξόχων συγγραφέων ἔργα εἶναι ὡραιότατα, βιβλιοθήκην δὲ ὁλόκληρον δύνανται νὰ γεμίσωσι τὰ κατ' ἔτος ἐκδιδόμενα Christmas Numbers, τὰ ἔκτακτα δήλ. φυλλάδια τῶν εἰκονογραφημένων περιοδικῶν τὰ δημοσιευόμενα ἐπὶ τῇ ἑορτῇ τῶν Χριστουγέννων, μετὰ καλῶν εἰκόνων καὶ ποικιλωτάτης τερπνῆς ὓλης.

Οὐδὲν δὲ ἄπορον ἂν ἐν τῇ Δύσει ἰδίως ἀνεπτύχθη ἡ ἑορτὴ αὔτη, διότι ἐκ τῆς Δύσεως ἔχει ἂν ὄχι τὴν ἀρχήν, τουλάχιστον τὴν τάξιν καὶ τὴν σύστασιν.

Γνωστὸν ὅτι πρῶτος ὁ θεῖος Χρυσόστομος, «ἐλθόντων τινῶν ἀπὸ τῆς Δύσεως καὶ ἀπαγγειλάντων», ἐκανόνισε τὴν ἑορτὴν ταύτην ἐν τῇ Ἀνατολικῇ Ἐκκλησίᾳ, ὄτε, κατ’ αὐτὸν τὸν μήνα Δεκέμβριον τῇ ιε', ἐχειροτονήθη πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, περὶ τὰ τέλη τοῦ δ' αἰῶνος.

Διότι, φαίνεται, ἕως τότε ἐπεκράτει σύγχυσις, καὶ ἐωρτάζετο μὲν κατὰ τόπους ἡ Χριστοῦ Γέννησις, ἀλλ’ ἐτέλουν τὴν ἑορτὴν ἄλλοι ἄλλοτε καὶ δὲν συνεφώνουν περὶ τῆς ἡμέρας. Ἡ Δυτικὴ Ἐκκλησία εἶχεν ὁρίσει ἀπ’ ἀρχῆς τὴν κε' τοῦ Δεκεμβρίου καὶ τὴν ἡμέραν ταύτην ἔταξεν ἐν τῇ Ἀνατολῇ ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος.

Οὒχ ἧττον ὅμως ἡ Χριστοῦ Γέννησις ἐτιμάτο ἔκπαλαι ἐν τῇ Ἀνατολικῇ Ἐκκλησίᾳ, οἱ μέγιστοι δὲ τῶν Πατέρων, οἵτινες ἔζησαν κατὰ τὴν Δ' ἑκατονταετηρίδα, τὸν χρυσοῦν ἐκεῖνον αἰώνα τῆς χριστιανικῆς Ἐκκλησίας, ὧν πολλοὶ εἶναι κατὰ τί ἀρχαιότεροί του Χρυσορρήμονος διδασκάλου, συνέθεσαν πανηγυρικοὺς καὶ ἐγκωμιαστικοὺς λόγους πρὸς τιμὴν τῆς ἡμέρας. Τὸ δημοτικώτατον ἐκεῖνο ᾄσμα, τὸ «Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε, Χριστὸς ἐξ οὐρανῶν, ἀπαντήσατε, Χριστὸς ἐπὶ γῆς, ὑψώθητε», εἶναι κατὰ λέξιν ἠρανισμένον ἐκ τοῦ πανηγυρικοῦ του ἱεροῦ Γρηγορίου τοῦ Ναζιανζηνοῦ, τοῦ καὶ Θεολόγου ἐπικαλουμένου. Ἐκ πανηγυρικοῦ λόγου ἐλήφθη ἐπίσης καὶ τὸ ἐξαποστειλάριον τῆς ἑορτῆς. «Ἐπεσκέψατο ἠμᾶς ἐξ ὕψους ὁ Σωτὴρ ἠμῶν, ἀνατολὴ ἀνατολῶν...» Ἡ τελευταία αὐτὴ φράσις, ἔχει τὸ προνόμιον, ὡς ἤκουσα, νὰ ἐμπνέη μέγαν ἐνθουσιασμὸν εἰς τοὺς ἀτυχήσαντας μὲν περὶ τὴν γλώσσαν, Ἕλληνας δὲ τὴν καρδίαν καὶ τὸ φρόνημα ἀδελφοὺς ἠμῶν τῆς Καισαρείας καὶ Καππαδοκίας, εὐλόγως καυχωμένους καὶ λέγοντας ὅτι «ἐξ Ἀνατολῆς τὸ φῶς».

Ἐπειδὴ δὲ περὶ πανηγύρεων καὶ ἐγκωμίων ὁ λόγος, δὲν δύναμαι νὰ λησμονήσω τοὺς προσφιλεῖς μοὶ ἀσματογράφους, καὶ νὰ μὴ ἀποτείνω τὸν φόρον τοῦ θαυμασμοῦ μου εἰς πάντας μὲν τοὺς ποιητᾶς τῶν διαφόρων τῆς ἑορτῆς ὕμνων, ἀλλ’ ἰδίως εἰς τοὺς συνθέτας τῶν δυὸ αὐτῆς Κανόνων, τὸν ἱερόν, λέγω, Κοσμᾶν, ποιητὴν τοῦ ἀ’ Κανόνος, οὐ ἡ ἀρχὴ «Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε...», καὶ τὸν πολὺν Ἰωάννην τὸν Δαμασκηνόν, ποιητὴν τοῦ β' Κανόνος, οὐ ἡ ἀρχὴ «Ἔσωσε λαόν...». Ὁ β' οὗτος Κανών, συγκείμενος ὅλος ἐκ δωδεκασυλλάβων ἰαμβικῶν στίχων (καθότι τὸ μέλος δὲν ἐπιτρέπει τρίβραχυν οὐδ’ ἀνάπαιστον ἐν οὐδεμίᾳ τῶν διποδιῶν χώρα), ἔχει ὡς ἀκροστιχίδα τὸ ἤρωοελεγειον τοῦτο ἐπίγραμμα:

Ἐνείπης μελέεσσιν ἐφύμνια ταῦτα λιγαίνει

Υἵα Θεοῦ, μερόπων εἵνεκα τικτόμενον

Ἐν χθονί, καὶ λύοντα πολύστονα πήματα κόσμου

Ἀλλ’ ἀνά, ῥητήρας ῥύεο τῶνδε πόνων.

Ἕν μόνον ᾆσμα θὰ παραθέσω ἐκ τοῦ ἰαμβικοὺ τούτου Κανόνος ὡς δεῖγμα τοῦ ὅλου:

Λύμην φυγοῦσα τοῦ θεούσθαι τῇ πλάνῃ,
Ἄλητον ὑμνεῖ τὸν κενούμενον Λόγον
Νεανικῶς ἅπασα σὺν τρόμῳ κτίσις,
Ἄδοξον εὖχος δειματουμένη φέρειν,
Ῥευστὴ γεγώσα, κἀν σοφὼς ἐκαρτὲρει.

Καὶ ἐκ τοῦ πρώτου Κανόνος παραθέτω ἐπίσης τρία κατὰ σειρὰν τροπάρια της η’ ᾠδῆς. Καὶ τὰ τρία ἀναφέρονται εἰς τὴν προσκύνησιν τῶν Μάγων, ἀλλ’ ἐν μὲν τῷ α' καὶ γ' εὐφυῶς ἀντιπαραβάλλεται αὔτη πρὸς τὴν αἰχμαλωσίαν Βαβυλῶνος, ἐν δὲ τῷ β' γίνεται εὔγλωττος ὑπαινιγμὸς εἰς τὸν ψαλμὸν «Ἐπὶ τῶν ποταμῶν Βαβυλῶνος ἐκεῖ ἐκαθίσαμεν...». Τὰ τρία τροπάρια ἔχουσιν ὡς ἑξῆς :

Ἕλκει Βαβυλῶνος ἡ θυγάτηρ παῖδας δορικτήτους Δαυΐδ, ἐκ Σιὼν ἐν αὐτῇ, δωροφόρους πέμπει δὲ μάγους παῖδας, τήν του Δαυΐδ θεοδόχον θυγατέρα λιτανεύσοντας, διὸ ἀνυμνοῦντες ἀναμέλψωμεν, εὐλογεῖται ἡ κτίσις πᾶσα τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψούτω, εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας.

Ὄργανα παρέκλινε τὸ πένθος ᾠδῆς, οὐ γὰρ ᾖδον ἐν νόθοις οἱ παῖδες Σιών. Βαβυλῶνος, λύει δὲ πλάνην πᾶσαν καὶ μουσικῶν ἁρμονίαν, Βηθλεὲμ ἐξανατείλας Χριστός, δι’ ὁ ἀνυμνοῦντες, κτλ.

Σκύλα Βαβυλὼν τῆς βασιλίδος Σιὼν καὶ δορίκτητον ὄλβον ἐδέξατο, θησαυροὺς Χριστὸς ἐκ Σιὼν δὲ ταύτης καὶ βασιλεῖς, σὺν ἀστέρι ὁδηγῷ ἀστροπολούντας ἕλκει, κτλ.κτλ.

Καὶ κατὰ τὴν ἔννοιαν καὶ κατὰ τὴν γλώσσαν τὰ ἀνωτέρω παρατεθέντα ἀποσπάσματα, ἀδιστάκτως φρονῶ, ὅτι εἶναι ἐκ τῶν ὡραιοτέρων λεκτικῶν καλλιτεχνημάτων πάσης ἐποχῆς, καὶ τὸ λέγω χάριν ἐκείνων ἐκ τῶν ἡμετέρων, ὅσοι ἐκ προκαταλήψεως νομίζουσιν ὅτι δὲν ἐγράφοντο Ἑλληνικά, κατὰ τὸν Ζ' καὶ Η' αἰώνα, ὑποθέτοντες καλοκαγάθως, ὅτι τὰ παρ’ ἠμῶν τῶν σημερινῶν γραφόμενα εἶναι Ἑλληνικά, καὶ ὅτι θ’ ἀναγνωσθώσι ποτὲ ὡς Ἑλληνικὰ ὑπὸ τῶν ἐπιγιγνομένων.

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ*

 *πρόκειται περί του Αλεξ. Παπαδιαμάντη

Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης
«Ἐφημερίς» ἀρ.φυλ. 359

25 Δεκεμβρίου 1887

Read more: http://iereasanatolikisekklisias.blogspot.com/#ixzz17oiJCLjk

Η Αναστάσιμη Υπακοή της Κυριακής των Προπατόρων

Εἰς δρόσον τοῖς Παισί, τὸ πῦρ μετεβάλλετο, ὁ θρῆνος εἰς χαράν, ταῖς Γυναιξὶν ἐνηλλάττετο· Ἄγγελος γάρ, ἐν ἀμφοτέροις διηκόνει τοῖς θαύμασι, τοῖς μέν, εἰς ἀνάπαυσιν μεταποιήσας τὴν κάμινον, ταῖς δέ, τὴν ἀνάστασιν καταμηνύσας τριήμερον, ὁ ἀρχηγὸς τῆς ζωῆς ἡμῶν, Κύριε δόξα σοι.

O Xριστός πέθανε!

Παναγιώτης Νέλλας

Ἄν δέν πέθαινε, ἡ σάρκωσή του δέν θά ἦταν πλήρης, θά ἦταν φαινομενική. Ἀλλά πέθανε πραγματικά, γιατί πῆρε στά σοβαρά τή θνητή κατάστασή μας. Γιατί ἔγινε σέ ὅλα τά σημεῖα, ἐκτός ἀπό τήν ἁμαρτία, ὅ,τι εἴμαστε κι ἐμεῖς. Ὁ ἄνθρωπος ἐγκατέλειψε τό Θεό, ἐκτροχιάστηκε στό κενό καί ἐξαφανίστηκε μέσα στήν ἁμαρτία. Καί ὁ Θεός κενώνεται μέσα στό χῶρο τῆς ἁμαρτίας, φοράει ἀναμάρτητα ὡς σάρκα του τή σάρκα τῆς ἁμαρτίας καί τήν ἁγιάζει. Χύνεται σάν μύρο στό βόρβορο τῆς δυσωδίας καί μετατρέπει τή δυσωδία σέ εὐωδία. Ζεῖ τήν ἁπλή καθημερινή ζωή τοῦ ἀνθρώπου καί τῆς δίνει νόημα, τή γεμίζει ἀπό τήν αἰωνιότητα. Ἐργάζεται χειρωνακτικά γιά νά φανερώσει ὅτι καί ἡ πιό μονότονη καθημερινή δουλειά ἔχει αἰώνιο σκοπό καί περιεχόμενο. Ὑποφέρει, θλίβεται, ἀγωνιᾶ γιά νά μή μείνει κανένα τμῆμα καί καμιά μορφή τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς, πού νά μή τήν ἔχει ὁ Ἴδιος ζήσει. Καί, ὁλοκληρώνοντας αὐτή τή συμμετοχή στά ἀνθρώπινα, φθάνει ὥς τό θάνατο. Γιατί θέλει νά εἶναι κοντά μας ὁπουδήποτε κι ἄν βρισκόμαστε. Ἔτσι, ἄν βρεθοῦμε στή χειρότερη ἀπελπισία, πρέπει νά ξέρουμε ὅτι ὁ Χριστός εἶναι δίπλα μας, γιατί ἔζησε τήν ἀπελπισία. Ἄν βρεθοῦμε στήν ἀγωνία, ὁ Χριστός εἶναι πάλι δίπλα μας, γιατί ἔζησε τήν ἀγωνία. Ἄν βρεθοῦμε σέ ἐγκατάλειψη καί μοναξιά, μποροῦμε νά ξέρουμε πώς κανείς δέν ὑπῆρξε περισσότερο μόνος ἀπό Αὐτόν πού ἔνιωσε πάνω στό Σταυρό νά τόν ἐγκαταλείπει ὁ ἴδιος ὁ Πατέρας του. Ὅσο χαμηλά καί νά κατεβοῦμε, ὅσο καί νά ξεπέσουμε, ὁ Χριστός εἶναι κάτω ἀπό μᾶς, ἀφοῦ βρίσκεται στόν Ἅδη. Ἀκόμα κι ἄν πεθάνουμε, μέσα στό χάος τοῦ θανάτου μᾶς περιμένει ὁ Χριστός.

 

agiabarbarapatron

Η Ανάσταση δεν πραγματοποιείται στους ουρανούς, αλλά στην καρδιά του θανάτου!

Ο θάνατος του Ιησού, ένας εντελώς άλλος θάνατος, είναι η επιβεβαίωση μιας άλλης ζωής, της κατ’ ουσίαν ζωής της ανθρώπινης ύπαρξης. Συνέπεια του τάφου και της φθοράς δεν είναι η τελικότητα του θανάτου, αλλά η απαρχή της μέλλουσας και αιώνιας ζωής. Η ανάσταση συνδέεται άμεσα με τον τάφο και τον άδη. Η ανάσταση του Κυρίου πραγματοποιήθηκε στον Άδη, κατά την τριήμερο ταφή του. Εκεί καταλύθηκε ο θάνατος. Η ανάσταση δεν πραγματοποιείται στους ουρανούς, αλλά στη καρδιά του θανάτου. Δεν είναι τυχαίο, ότι η ιστορική πορεία του Ιησού δεν σταματάει στο θάνατο και στη ταφή του, αλλά συνεχίζεται πέραν αυτού, πέρα δηλαδή από τον κενό τάφο, προς την ανάσταση και την αιώνια ζωή. Και οι διηγήσεις των Ευαγγελίων, επίσης, δεν είναι τυχαίο, ότι δεν τελειώνουν με την καταδίκη στο σταυρικό θάνατο και στην ταφή του Χριστού, αλλά επίλογος είναι η ανάστασή του.

1. Το «κεκρυμμένο» μυστήριο της Ανάστασης

Είναι ενδεικτικό και ιδιαίτερα ενδιαφέρον από θεολογικής πλευράς, ότι κανένας από τους ευαγγελιστές δεν αποτόλμησε να περιγράφει το γεγονός της ανάστασης, αυτό καθαυτό το γεγονός, τί ακριβώς δηλαδή συνέβη κατά την κρίσιμη εκείνη στιγμή της έγερσης από τον ύπνο του θανάτου. Όλοι ανεξαιρέτως αναφέρονται στις συνέπειες αυτής της ενέργειας και στις μαρτυρίες ανθρώπων για τον κενό τάφο. Το μυστήριο της ανάστασης παραμένει «κε­κρυμμένο». Αυτό που συνεχώς επιβεβαιώνεται από τότε με τους μαθητές και αποστόλους και ως σήμερα με τους πιστούς και τους αγίους είναι οι αλλεπάλληλες εμφανίσεις του Αναστάντος και οι εμπειρίες τους με τον αναστάντα Κύριο. Με άλλα λόγια, είμαστε ικανοί να βιώσουμε τους καρπούς της ανάστασης και όχι να κρίνουμε τη φύση του μυστηρίου αυτού. Όπως ακριβώς συμβαίνει με το μυστήριο της ενανθρώπησης και με όλα τα μυστήρια της θείας Οικονομίας.

Τούτο πιθανώς να σημαίνει και το ότι κανείς δεν είναι ικανός όχι μόνο να γνωρίσει και να δει, αλλά πολύ περισσότερο να περιγράψει τα σωτηριώδη αυτά γεγονότα, τα οποία ξεπερνούν τις γνωστικές και εκφραστικές δυνατότητές μας. Ο άνθρωπος καταξιώνεται στη βεβαιότητα των μυστηρίων αυτών μόνο διά μέσου της πίστεως και της πνευματικής εμπειρίας. Η βεβαιότητα της κοινωνίας με τον Αναστάντα δεν είναι υπόθεση εργαστηριακής έρευνας και απόδειξης, αλλά ευχαριστιακής μετοχής στο κοινό ποτήριο της ζωής.

Και δεν είναι μόνο η θεολογία που δεν αγγίζει το μυστήριο της ανάστασης. Το ίδιο κάνει και η Ορθόδοξη εικονογραφία, η οποία όταν επιχειρεί να ιστορήσει το γεγονός, απλά παρουσιάζει το κενό μνημείο και προσπαθεί να παραστήσει τις ανθρωπολογικές συνέπειες του γεγονότος αυτού, που είναι η ανάσταση του Αδάμ και της Εύας. Ο Χριστός συντρίβει τα δεσμά του θανάτου και διανοίγει τις πύλες του Άδη, ανασταίνει τους νεκρούς και βγάζει από τον τάφο τον Αδάμ και την Εύα, που σημαίνει ότι απελευθερώνει από τις συνέπειες της πτώσης την όλη ανθρωπότητα.

Για την όλη Ορθοδοξία δεν νοείται ανάσταση του Χριστού χωρίς την ανάσταση του ανθρώπου. Για τον Δυτικό Χριστιανισμό, η ανάσταση θεωρείται ως προσωπικός θρίαμβος του Ιησού. Η Δυτική τέχνη παρουσιάζει τον αναστάντα Χριστό ως ένα Απολλώνιο άνδρα. Γεμάτο ορμή και δύναμη, που κρατάει στα χέρια του τα σύμβολα της νίκης και του θριάμβου. Ο κόσμος από κάτω, αμέτοχος στο γεγονός, παρακολουθεί με έκπληξη μεγάλη, και έκσταση βαθιά. Ο Ιησούς παρουσιάζεται ως θείος άνδρας πλέον, νεανίας και έφηβος, σωματώδης και ωραίος, που αρχίζει μια νέα ζωή θριάμβων.

Στην Ορθόδοξη αγιογραφία, ο Αναστάς φέρνει επάνω του όλη την οδύνη του κόσμου, στο σώμα του ακόμη παρουσιάζονται οι πληγές του σταυρού, είναι «παλαιός των ημερών», που δίνει νέα ζωή στους ανθρώπους οι οποίοι εξέρχονται από τον άδη. Το πρόσωπο του Χριστού είναι γερασμένο, τα πρόσωπα του Αδάμ και της Εύας είναι νεανικά. Η χριστολογική ανάσταση έχει ένα έντονο ανθρωποκεντρισμό. Τρομοκρατημένος είναι μόνο ο Άδης, ο οποίος παραμένει δέσμιος και εγκλωβισμένος στο σκοτάδι της κόλασής του.

Το ίδιο συμβαίνει και με την Ορθόδοξη υμνολογία των ημερών. Οι ανθρωπολογικές συνέπειες, της ανανέωσης και ανακαίνισης, είναι έκδηλες τις ημέρες του Πάσχα. Αγαλλίαση και ευφροσύνη κατέχει τις καρδιές των ανθρώπων. Οι φωτοστέφανοι και η δόξα στολίζουν τους Αγίους. Άμεση συνέπεια της Ανάστασης του Χριστού είναι η θέωση και η δοξοποίηση του ανθρώπου. Η ανάσταση έχει πάντοτε υπαρξιακές και οντολογικές προεκτάσεις στη ζωή του ανθρώπου. Δεν πρόκειται για μια απλή συναισθηματική ή και εξωτερική πνευματική επίδραση. Πρόκειται για κάτι το βαθύ, ουσιαστικό και υπαρξιακό γεγονός. Ο άνθρωπος που εξέρχεται από τον άδη είναι μια νέα ύπαρξη· χαριτωμένος και θεωμένος, ένας αναστημένος κατά χάριν θεός.

Η ανάσταση, όπως και η ενανθρώπηση, μαζί με τη μεταμόρφωση και την εις ουρανούς ανάληψη, ασφαλώς και δεν προσθέτουν τίποτε περισσότερο στο πρόσωπο του Χριστού και του Υιού του Θεού. Μάλλον όλα αυτά είναι γεγονότα κενωτικά της θεότητας. Αντίθετα, όμως, προσθέτουν τα πάντα στον άνθρωπο και τον καθιστούν άξιο της αρχικής δημιουργίας, όχι απλώς να είναι «κατ’ εικόνα Θεού» αλλά και να φτάσει στο εσχατολογικό του «τέλος» και σκοπό, που είναι η «ομοίωση» προς το Θεό. Τα γεγονότα αυτά αν και καθαρά χριστολογικά έχουν ως κέντρο τον άνθρωπο και την τελείωσή του.

2. Η εκκλησιολογική ερμηνεία της Ανάστασης

Δεν είναι τυχαίο, που η Εκκλησία μας επέλεξε να αναγιγνώσκεται κατά την Κυριακή του Πάσχα, όχι κάποια διήγηση που να αναφέρεται στο γεγονός της ανάστασης, αλλά ακούσαμε ως ευαγγελικό Ανάγνωσμα μέρος του εκτεταμένου προλόγου του κατά Ιωάννη Ευαγγελίου που επικεντρώνει την προσοχή μας στη σάρκωση και ενανθρώπηση του Λόγου. Είναι, πράγματι, αυτό ένα θεολογικό ξάφνιασμα. Έχει, όμως, τη σημασία του.

Την ημέρα του Πάσχα και ιδιαίτερα μέσα στην πασχάλια θεία Λειτουργία όλα ενοποιούνται και παρουσιάζονται ως παρόντα. Υπάρχει μια εικόνα στη βυζαντινή εικονογραφία που παρουσιάζει το θειο Βρέφος στην αγκαλιά της Παρθένου Μητέρας με έντονα στο πρόσωπό του από τώρα τα σημεία του πόνου και της οδύνης. Και τούτο γιατί βλέπει μπροστά του τα σύμβολα του σταυρού και του θανάτου. Δεν υπάρχει, επομένως, ενανθρώπηση χωρίς την προοπτική της θυσίας και του θανάτου. Και δεν νοείται θάνατος του Χριστού χωρίς την ανάσταση.

Ο Λόγος, που δι’ αυτού δημιουργήθηκαν τα πάντα «καλά λίαν» και δεν νοείται δημιουργία χωρίς τον Λόγο, είναι και πάλι παρών στην ιστορία της πτώσης. Όχι απλώς να σώσει τον άνθρωπο από την πτώση, αλλά να δημιουργήσει ένα νέο κόσμο, μεταμορφωμένο και αναστημένο.

Ανάσταση σημαίνει, εκτός των άλλων, και ένας «καινός άνθρωπος» μέσα σ’ ένα «καινόν κόσμον» και κάτω από «καινόν ουρανό».

Με την ανάσταση, ασφαλώς και θεραπεύονται οι συνέπειες της πτώσης, όπως είναι η φθορά, η ασθένεια και ο θάνατος. Τούτο σημαίνει, ότι με την ανάσταση αρχίζει μια νέα ζωή, νέο ήθος άνθρωπου και νέα ποιότητα ζωής. Πάσχα, γνωρίζουμε από την εβραϊκή ορολογία, ότι σημαίνει «έξοδος» από τον παλαιό κόσμο και «πορεία» προς τον κόσμο της επαγγελίας του Θεού. Έξοδος, λοιπόν, από κάθε μορφή δουλείας και ανελευθερίας. Έξοδος από την εξουσία των κάθε μορφής Φαραώ και από τη δουλεία της δαιμονικής κυριαρχίας. Αλλά και πορεία διά μέσου της ερημίας της ιστορίας, όπου oι προκλήσεις και οι πειρασμοί. Η ιστορία πάντα ελλοχεύει τον κίνδυνο της αποστασίας και της εκτροπής.

Πάσχα, όμως, δεν είναι μόνο άρνηση, «έξοδος». Πάσχα σημαίνει και «είσοδος» στη νέα γη της επαγγελίας. Πορεία από τη χώρα του θανάτου στη χώρα των ζώντων. Το χριστιανικό Πάσχα είναι ταυτόσημο με την Ανάσταση. Το Πάσχα δεν είναι υπόθεση ατομική, αλλά υπόθεση μιας ολόκληρης κοινότητας, του λαού του Θεού στο σύνολό του. Το Πάσχα είναι γεγονός εκκλησιολογικό, που σημαίνει καθολικό και οικουμενικό. Όλα τα έθνη και οι φυλές της γης, όλα τα γένη των  ανθρώπων, καλούνται να βιώσουν το δικό τους Πάσχα μέσα στο γεγονός της ανάστασης του Χριστού.

Μέσα σ’ αυτή τη θεολογική προοπτική, κατανοούμε, γιατί κατά τη θεία Λειτουργία της Κυριακής του Πάσχα διαβάζεται, επίσης, το αποστολικό Ανάγνωσμα και ο πρόλογος των Πράξεων των Αποστόλων. Μετά την ανάσταση έχουμε μια νέα πραγματικότητα, εκείνη της Εκκλησίας του Χριστού. Από τη πορεία του Πάσχα γεννιέται ένας νέος Ισραήλ, ο νέος λαός του Θεού. Οι Πράξεις των Αποστόλων, με την ιστορία της Εκκλησίας, καλούν όλους να εισέλθουν στη νέα ποίμνη. Η Εκκλησία είναι η καινή κτίση, η χώρα των ζώντων, η χώρα της επαγγελίας του Θεού. Στην Εκκλησία υπάρχει χώρος για όλους. Είναι η νέα Εδέμ, ο χώρος όπου δεν έχει θέση η φθορά και ο θάνατος. Με την ανάσταση καταλύθηκε ο άδης και αναδύθηκε από τον κενό τάφο η νέα γη της επαγγελίας, η Εκκλησία του Χριστού.

3. Η προσωπική εμπειρία της Ανάστασης

Οι προσωπικές και υπαρξιακές συνέπειες αυτής της νέας πραγματικότητας είναι πρόδηλες. Ο καινούργιος κόσμος συνεπάγεται νέους ανθρώπους. Επομένως, καλούμαστε και στη προσωπική μας ζωή και πορεία να δομήσουμε το δικό μας Πάσχα, ένα Πάσχα ελευθερίας και υπαρξιακής πληρότητας.

Έτσι, η έννοια του Πάσχα δεν είναι μονοσήμαντη και πολύ περισσότερο μονοδιάστατη. Περιλαμβάνει την Εκκλησία ως σύνολο, αλλά και τους πιστούς ως πρόσωπα. Έξοδος, διάβαση και πορεία και στη προσωπική ζωή των πιστών. Κίνδυνοι της ερήμου και διάβαση της Ερυθράς Θάλασσας σημαίνει υπέρβαση των προσωπικών αδιεξόδων και των προσωπικών πειρασμών. Η προσωπική ιστορία είναι μια διαρκής πρόκληση και διαρκής πνευματική περιπέτεια. Η Ιστορία πάντα προβάλλει μπροστά μας τους ποικιλόμορφους πειρασμούς. Πειρασμοί βιολογικοί, υπαρξιακοί και πνευματικοί, συνεχώς βρίσκονται μπροστά μας. Κίνδυνοι ειδωλοποίησης της ίδιας της ζωής μας.

Πάσχα, όπως είπαμε, είναι και είσοδος του λαού του Θεού στη γη της επαγγελίας. Σε προσωπικό επίπεδο αυτό σημαίνει επιστροφή και είσοδο στη πατρώα γη μας. Εκεί μόνο έχει τη δυνατότητα κανείς και την ελευθερία να δομήσει τη δική του ιστορία και την προσωπική του ζωή, με προσωπικές επιλογές και προσωπική ευθύνη. Έκτος της χώρας του είναι ανελεύθερος και δούλος. Τώρα είναι κύριος. Πάσχα, με άλλα λόγια, σημαίνει και πορεία προς την άνδρωση, τη τελείωση και τη θέωση.

Ο άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος, μας λέει, σχετικά με την προσωπική πορεία και μετάβαση «από δουλείας εις ελευθερίαν και από σκότους εις φως και από αιχμαλωσίας εις την της οικείας πατρίδος αποκατάστασιν». Το Πάσχα δεν είναι μια απλή και στατική ανάμνηση κάποιων ιερών γεγονότων του παρελθόντος. Είναι μια διαρκής και δυναμική πραγμάτωση των γεγονότων αυτών στη προσωπική μας ζωή. Η μετοχή μας στα γεγονότα αυτά δεν είναι συναισθηματική, αλλά βαθιά πραγματική και υπαρξιακή.

Ο απόστολος Παύλος βλέπει το Πάσχα καθαρά σε μια προσωπική και λειτουργική σχέση και κοινωνία με το Χριστό. Αν ο Χριστός δεν γίνει «το Πάσχα ημών» είμαστε έκτος του πνεύματος των ημερών. Ο Χριστός εξέφρασε την επιθυμία, «επιθυμίαν επεθύμησα τούτο το Πάσχα φαγείν μεθ’ ημών». Καλούμαστε, λοιπόν, να γίνουμε συνδαιτυμόνες με τον Αναστάντα στο ευχαριστιακό δείπνο της Εκκλησίας και της βασιλείας του Θεού. Εκεί σε μια διαχρονική έννοια η πραγματική βίωση του δικού μας Πάσχα και της δικής μας ανάστασης.

 Επίλογος

Η Ορθόδοξη Εκκλησία μας, διαφυλάσσει από αιώνες μια ιερή παράδοση· να διαβάζεται κατά τη θεία Λειτουργία της νύχτας του Πάσχα ο ονομαζόμενος «Λόγος Κατηχητικός» του ιερού Χρυσοστόμου. Καλό θα είναι η ανάγνωση αυτή να γίνεται πριν από τη θεία Κοινωνία και όχι μετά απ’ αυτήν. Ο ιερός Χρυσόστομος ενθαρρύνει τους πάντες να προσέλθουν  στο ποτήριο της ζωής. Πρόκειται για ένα κείμενο μοναδικό, κατανόησης της ανθρώπινης αδυναμίας και της φιλανθρωπίας του Θεού. Μόνο η Ορθόδοξη Εκκλησία αποτολμά να καλέσει τους «πά­ντες» να εισέλθουν «εις την χαράν του Κυρίου» και να απολαύσουν «του συμποσίου της πίστεως», χωρίς προϋποθέσεις και χωρίς προαπαιτούμενα.

Αυτό είναι το ορθόδοξο κήρυγμα και αυτή είναι η σωστότερη κατήχηση. Ένας λόγος συγκλονιστικός και απελευθερωτικός. Λόγος συγχωρητικός, γεμάτος κατανόηση και φιλανθρωπία.

Στο κείμενο αυτό ανακεφαλαιώνεται όλη η θεολογία, μια θεολογία αγάπης και ελέους. Εδώ δεν χωράει καμιά νομική και δικανική κατανόηση της σωτηρίας. Γίνεται δεκτός και ο έσχατος, όπως και ο πρώτος. Νηστεύσαντες και μη νηστεύσαντες καλούνται στο μεγάλο πανηγύρι της ζωής. Η αμαρτία χάνει τη δύναμή της και την κυριαρχία της. Ο δαίμονας και ο Άδης κατατροπώνονται. Όλα στο φώς της ανάστασης παίρνουν τη μορφή της χαράς και της ελπίδας. Όλοι που κοινωνούν το Χριστό μετέχουν και στο μεγάλο δείπνο της βασιλείας του Θεού. Κανείς δεν δικαιούται την ώρα αυτή να απέχει από το τραπέζι της χαράς και της ζωής. Δεν έχουν θέση εδώ θρήνοι και οδυρμοί για τις αμαρτίες. Κανείς δεν πρέπει να φύγει νηστικός και πεινασμένος, ενώ «η τράπεζα γέμει… και ο μόσχος πολύς». Το δείπνο παρέχεται σε όλους και είναι πλούσιο, έκφραση της απέραντης αγάπης του Θεού. Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να μας στερήσει αυτή τη χαρά.

Αυτό είναι η πατερική Ορθόδοξη Εκκλησία. Μια Εκκλησία αγάπης και φιλανθρωπίας. Ο σύγχρονος Χριστιανισμός είναι ανάγκη να επιστρέψει και πάλι σ’ αυτό το αρχαίο πατερικό ήθος. Η αγάπη και η κατανόηση του κόσμου δεν είναι εκκοσμίκευση. Εκκοσμίκευση είναι η άσκηση εξουσίας, αντί της άσκησης της διακονίας και της φιλανθρωπίας του Θεού.

(Γ.Π.Πατρώνου, Ομοτ. Καθηγ. Του Παν/μίου Αθηνών, «Κήρυγμα και Θεολόγια», τομ.Β΄. Εκδ.Αποστολική Διακονία)

ΠΗΓΗ